09 Μαρτίου 2026

ΔΙΑΧΥΣΗ ΕΥΘΥΝΩΝ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ

Αναρτήθηκε από… kamena voyrla blogger

Επιστολή αναγνώστη

Του Κριτωνος

Στον δυτικό κόσμο η οικονομική και κοινωνική ζωή στηρίζεται παραδοσιακά σε δύο βασικούς πυλώνες.
Ο πρώτος είναι η ελεύθερη αγορά, μέσα στην οποία αναπτύσσεται η παραγωγική διαδικασία.
Ο δεύτερος είναι το κράτος-Δημος, το οποίο έχει την ευθύνη της τήρησης των νόμων και της διασφάλισης της ομαλής κοινωνικής λειτουργίας.

Στην αγορά υπάρχει ένας μηχανισμός που, παρά τις ατέλειές του, λειτουργεί ως σύστημα αυτορρύθμισης: ο ανταγωνισμός.
Οι επιχειρήσεις που παράγουν αξία επιβιώνουν, ενώ όσες αποτυγχάνουν υποχρεώνονται να προσαρμοστούν ή να αποσυρθούν.
Η διαδικασία αυτή, με όλα τα προβλήματά της, δημιουργεί πίεση για παραγωγικότητα, καινοτομία και αποτελεσματικότητα.

Στον δημόσιο τομέα όμως, συχνά συναντάται ένα διαφορετικό φαινόμενο: η διάχυση ευθυνών.
Οι αποφάσεις διαχέονται σε επιτροπές, υπηρεσίες και ελεγκτικούς μηχανισμούς, δημιουργώντας ένα πλέγμα διαδικασιών στο οποίο η ευθύνη γίνεται δυσδιάκριτη. Η πρακτική αυτη αντί να διασφαλίζει τη διαφάνεια, καταλήγει πολλές φορές να παράγει ατέρμονες διαδικασίες.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, ο έλεγχος κινδυνεύει να μετατραπεί σε μια τυπική διαδικασία αλληλοκάλυψης.

Έτσι, δεν είναι σπάνιο να συμβαίνει το εξής παράδοξο: μια δημόσια ενέργεια να πραγματοποιείται με μη πλήρως τυπικό τρόπο και να «διορθώνεται» εκ των υστέρων μέσα από συνεννοήσεις με ελεγκτικούς μηχανισμούς.

Ακόμη κι αν η τελική πράξη καταλήξει να είναι τυπικά νόμιμη, το ερώτημα παραμένει: ποια εντύπωση δημιουργείται στον Δημοτη;

Για τον Δημοτη που παρακολουθεί αυτές τις διαδικασίες, η εικόνα που σχηματίζεται συχνά δεν είναι εικόνα ορθής διοίκησης. Είναι μια εικόνα , διοικητικής αδράνειας και ενίοτε υποψίας για διαφθορά, έστω και αν αυτή δεν αποδεικνύεται πάντα.

Η συνέπεια είναι βαθύτερη από ένα απλό διοικητικό πρόβλημα. Δημιουργείται μια διάχυτη απέχθεια προς τη δημοτικη διοίκηση και μια αυξανόμενη δυσπιστία απέναντι στους θεσμούς.

Και τότε τίθεται ένα κρίσιμο ερώτημα:
Μπορούν πρακτικές που θυμίζουν ανελεύθερα διοικητικά συστήματα να γίνουν αποδεκτές σε Δημοτες που ζουν σε μια αστική δημοκρατία;

Όταν αυτές οι αρχές υποχωρούν, ο Δημος παύει να λειτουργεί ως θεσμικός εγγυητής της τοπικής σναπτυξης και μετατρέπεται σε έναν πολύπλοκο μηχανισμό που δυσκολεύει αντί να διευκολύνει τη ζωή των Δημοτων.
Η ισορροπία μεταξύ Δημου και αγοράς αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό των φιλελεύθερων δημοκρατιών. Η αγορά χρειάζεται κανόνες. Αλλά και ο Δημος χρειάζεται όρια, απλότητα και λογοδοσία.
Διότι χωρίς αυτά, η γραφειοκρατία γίνεται αναποτελεσματική και η αναπτυξιακή πορεία του τοπου
περιορίζεται όχι από νόμους, αλλά από διαδικασίες.

2 σχόλια:

Ανώνυμος είπε...

Κριτων, εδώ σε μας, δεν μιλάμε για γραφειοκρατία η οτιδήποτε αλλο,αλλά "Δημιουργική καθυστέρηση" για μεγαλύτερη απόλαυση!!!

Ανώνυμος είπε...

Καλό το κείμενο, αλλά θεωρητικό !
Μπορείς να μας πεις 2-3 περιπτώσεις που ο Δήμος μας έχει παύσει να λειτουργεί ως θεσμικός εγγυητής της τοπικής ανάπτυξης και έχει μετατραπεί σε έναν πολύπλοκο μηχανισμό που δυσκολεύει αντί να διευκολύνει τη ζωή των Δημοτών ? Αυτή η απάντηση θα ήταν πολύ πιο χρήσιμη !