Από τον Κομματικό Σωλήνα στη Διοίκηση της «Βιτρίνας»: Το Παράδειγμα των Καμένων Βούρλων

Αναρτήθηκε από… kamena voyrla blogger

Επιστολή αναγνώστη            

        Η τοπική αυτοδιοίκηση στην Ελλάδα υποφέρει χρόνια από μια συγκεκριμένη παθογένεια: δήμοι ολόκληροι εγκλωβίζονται σε διοικήσεις όπου το μοναδικό προτέρημα του δημάρχου είναι η ρητορική του ετοιμότητα. Άνθρωποι που ανδρώθηκαν μέσα σε κομματικούς μηχανισμούς, εκπαιδευμένοι επί χρόνια στην αποφυγή του πολιτικού κόστους, επιστρατεύουν γρήγορες αλλά «κενές περιεχομένου» απαντήσεις για να διαχειριστούν την καθημερινότητα. 

Όμως, η επικοινωνία μπορεί να κερδίζει εντυπώσεις, αλλά δεν λύνει προβλήματα.

         Ένα κλασικό και άκρως αποφευκτέο παράδειγμα αυτής της νοοτροπίας αποτελεί η διοίκηση του Δημάρχου Καμένων Βούρλων, Ηλία Κυρμανίδη. Όταν η διαχείριση της πολιτικής εικόνας περιορίζεται σε δημόσιες σχέσεις, το πρόβλημα είναι απλώς αισθητικό. Όταν όμως αγγίζει μείζονα ζητήματα υποδομών, περιβάλλοντος και δημόσιας υγείας, γίνεται επικίνδυνο.

          Η περίπτωση αυτή, ωστόσο, δεν αποτελεί κεραυνό εν αιθρία. Είναι το αποτέλεσμα μιας μακράς πορείας «περιπλάνησης» του συγκεκριμένου στελέχους σε διάφορους τομείς της δημόσιας διοίκησης —από θέσεις Αντινομάρχη παλαιότερα μέχρι και Αντιπεριφερειάρχη Περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού— χωρίς πουθενά να επιδείξει ουσιαστικό ή επιτυχημένο έργο. Η ειρωνεία είναι διάχυτη: ένας άνθρωπος που υπηρέτησε ως θεσμικός θεματοφύλακας του περιβάλλοντος σε επίπεδο Περιφέρειας, έρχεται σήμερα ως δήμαρχος να διαχειριστεί τις τύχες ενός τουριστικού δήμου με όρους απόλυτης περιβαλλοντικής υποβάθμισης.

         Αν η παλαιότερη στάση της δημοτικής αρχής ήταν η απόκρυψη των στοιχείων για να «προστατευτεί» η τουριστική σεζόν, η στρατηγική που ακολουθήθηκε το 2026 ξεπέρασε κάθε όριο πολιτικής ηθικής. Μπροστά στην αποδεδειγμένη κακή λειτουργία του ΒΙΟΚΑ, η απάντηση της διοίκησης δεν ήταν η άμεση λήψη μέτρων, αλλά η απόλυτη άρνηση της πραγματικότητας.

            Παρά τα ξεκάθαρα και ανησυχητικά αποτελέσματα των μετρήσεων του ΠΑΚΟΕ, ο δήμαρχος επέλεξε τον δρόμο της σύγκρουσης με την αλήθεια. Το πιο ανησυχητικό, όμως, είναι η εργαλειοποίηση του κρατικού μηχανισμού: η Περιφέρεια σύρθηκε σε μια σειρά από διαδοχικές ψευδείς δηλώσεις, διαβεβαιώνοντας τους πολίτες ότι τα θαλάσσια ύδατα ήταν δήθεν «κατάλληλα για κολύμβηση».

         Αυτή η επικοινωνιακή ομπρέλα προστασίας, ωστόσο, δεν μπόρεσε να κρύψει την οργανωτική αναποτελεσματικότητα στη διαχείριση των λυμάτων. Οι συχνές βλάβες στον κεντρικό αγωγό αποχέτευσης, οι καθυστερήσεις στον εκσυγχρονισμό των δικτύων, η έντονη και ανυπόφορη δυσοσμία από τον βιολογικό καθαρισμό και, κυρίως, η άμεση ρύπανση της θάλασσας από τα λύματα, απέδειξαν ότι οι υποδομές δεν διοικούνται με δελτία τύπου. Όταν η καθημερινότητα των δημοτών υποβαθμίζεται από την αδράνεια και το θαλάσσιο περιβάλλον υποθηκεύεται με «συστημικές» ψευδείς καθησυχάσεις, γίνεται σαφές ότι η μακρά θητεία στους κομματικούς μηχανισμούς και η εναλλαγή σε θέσεις εξουσίας προσφέρουν ετοιμότητα λόγου, αλλά στερούνται επιχειρησιακής αποτελεσματικότητας.

             Η διαχειριστική αυτή αποτυχία επεκτείνεται και σε έναν άλλο κρίσιμο πυλώνα της καθημερινότητας: την καθαριότητα. Η αδυναμία συγκρότησης ενός αποτελεσματικού σχεδίου για τη συλλογή των απορριμμάτων, η εικόνα υπερχειλισμένων κάδων σε κομβικά σημεία και η πλήρης έλλειψη στρατηγικής για την ανακύκλωση αποδεικνύουν ότι ο κομματικός σωλήνας παράγει στελέχη ικανά να δικαιολογούν τα αδικαιολόγητα, αλλά ανίκανα να οργανώσουν τις βασικές υπηρεσίες ενός δήμου. Η καθαριότητα δεν είναι ζήτημα πολιτικής τοποθέτησης· είναι ζήτημα καθημερινού έργου και σεβασμού προς τον πολίτη.

              Η ειρωνεία είναι ότι η ίδια η επίκληση της προστασίας του τουρισμού καταλήγει να λειτουργεί ως μπούμερανγκ. Ο τουρισμός δεν προστατεύεται κρύβοντας τη ρύπανση κάτω από το χαλί και εκδίδοντας πλασματικές βεβαιώσεις καταλληλότητας, αλλά επιλύοντας τα προβλήματα στην πηγή τους. Όταν μια περιοχή με τεράστιο τουριστικό εκτόπισμα και ιαματικό πλούτο, όπως τα Καμένα Βούρλα, έρχεται αντιμέτωπη με υποβαθμισμένες υπηρεσίες καθαριότητας, προβλήματα δυσοσμίας και μολυσμένα νερά, η ζημιά στο τουριστικό brand name είναι μακροπρόθεσμη και ανεπανόρθωτη. Η «βιτρίνα» σπάει εύκολα, και η αποτυχία στην παροχή ασφαλών υποδομών εκθέτει την περιοχή, πλήττοντας ανεπανόρθωτα την τοπική οικονομία και τους επαγγελματίες που στηρίζονται στον τουρισμό.

Η περίπτωση αυτή αναδεικνύει μια διπλή παγίδα:

Η αρνητική επιλογή των κομμάτων: Οι κομματικοί μηχανισμοί συχνά δεν αναζητούν ικανούς μάνατζερ με τεχνοκρατική επάρκεια, αλλά «πειθαρχημένα» στελέχη που ανακυκλώνονται σε θέσεις ευθύνης, ξέροντας πώς να συσπειρώνουν τη βάση και να κινητοποιούν θεσμικές συμμαχίες για να καλύψουν τις αστοχίες τους.

Η κυριαρχία της Lifestyle Πολιτικής: Στην εποχή της ταχύτητας, οι «έξυπνες» απαντήσεις και οι επίσημες διαψεύσεις δημιουργούν μια ψευδίσθηση ασφάλειας, την οποία το εκλογικό σώμα συχνά καταναλώνει χωρίς να γνωρίζει τους πραγματικούς κινδύνους.

          Ένας δήμος όμως είναι ένας ζωντανός οργανισμός. Χρειάζεται στρατηγικό πλάνο, διαχείριση της καθημερινότητας και, πάνω από όλα, διαφάνεια και λογοδοσία. Όταν οι επαγγελματίες της επικοινωνίας επιστρατεύουν ψεύδη για να διασώσουν την πολιτική τους καριέρα, η λύση δεν μπορεί να προέλθει από το ίδιο το κομματικό σύστημα.

         Η διέξοδος βρίσκεται στην ενίσχυση ανεξάρτητων, πολυσυλλεκτικών κινήσεων πολιτών. Όταν η κοινωνία οργανώνεται οριζόντια γύρω από χειροπιαστά προβλήματα —όπως η προστασία του κοινού μας σπιτιού, της θάλασσας, και η διασφάλιση της δημόσιας υγείας— οι ιδεολογικές παρωπίδες και οι κομματικές πιέσεις υποχωρούν. Μόνο μέσα από τέτοιες αυτόνομες πρωτοβουλίες θα αναδειχθούν οι διοικητές που έχει ανάγκη ο τόπος, αφήνοντας πίσω τους τους άρχοντες των «κενών απαντήσεων», της διαχειριστικής ανεπάρκειας και των επικίνδυνων διαψεύσεων.