ΔΗΜΟΣ, ΔΗΜΟΤΕΣ, ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΚΑΙ… ΚΟΠΩΣΗ

Αναρτήθηκε από… kamena voyrla blogger

Επιστολή αναγνώστη

Η επικαιρότητα στα Καμένα Βούρλα, με επίκεντρο τον Δήμο, βρίσκεται πλέον σε υψηλή θέση στις συζητήσεις της τοπικής κοινωνίας. Οι δημότες αξιολογούν τα κοινά, ο καθένας από τη δική του οπτική, τις εμπειρίες και τις προτεραιότητές του. Στην αξιολόγηση αυτή, όμως, υπάρχει ένα στοιχείο που συχνά δεν υπολογίζεται όσο θα έπρεπε: η κουλτούρα της ίδιας της κοινωνίας.

Ίσως μάλιστα ένα από τα τελευταία της συμπτώματα να είναι η κόπωση.

Μια κόπωση που έχει αιτία. Σήμερα δεν υπάρχει στα Καμένα Βούρλα ένας κοινά αποδεκτός ορισμός του «αντικειμενικού» στα θέματα που αφορούν τα κοινά, ένα κοινό σημείο από όπου θα μπορούσε να ξεκινήσει μια περισσότερο συντεταγμένη αντίληψη για το τι είναι πρόβλημα, τι είναι προτεραιότητα και τι είναι εφικτό. Οι εκλεγμένοι έχουν τη δική τους χαραγμένη κατεύθυνση, ενώ οι διαφοροποιημένοι δημότες δεν αποτελούν ενιαίο σώμα. Είναι μια «Βαβέλ» διαφορετικών απόψεων, επιδιώξεων και αντιδράσεων.

Μια μικρή, συντεταγμένη ομάδα ενός συλλόγου μπορεί να έχει λόγο και παρουσία, δεν μπορεί όμως εύκολα, σε μια τέτοια τοπική κοινωνία, να διαμορφώσει πλειοψηφικά ρεύματα. Το ίδιο ισχύει και για τις ατομικές φωνές, --όπως και η δική μου βεβαια. Οι αναρτήσεις παραμένουν κυρίως ενημερωτικές ή καταγγελτικές, ενώ τα σχόλια συχνά είναι περισσότερο αποτέλεσμα συναισθηματικής φόρτισης παρά αναλογίας με τη σοβαρότητα και τη σύνθεση των προβλημάτων. Έτσι, η απογοήτευση «όλων για όλα» καταλήγει να γίνεται σχεδόν ταυτοτική εκδήλωση μιας νοοτροπίας.

Η καθημερινότητα, ιδιαίτερα το τελευταίο διάστημα του καλοκαιριού, έκανε αυτή την κατάσταση περισσότερο ορατή. Ανέδειξε τις ατέλειες ενός συστήματος δημοτικής "ευνομίας", αλλά ταυτόχρονα και την ανάγκη να ξεκαθαρίσουμε τους ρόλους.

Γιατί ο Δήμος δεν είναι η αγορά και η αγορά δεν είναι ο Δήμος.
Ο πρώτος έχει θεσμική ευθύνη για τον δημόσιο χώρο, τις υποδομές, την οργάνωση και τους κανόνες. Η δεύτερη λειτουργεί με διαφορετικούς όρους: επενδύει κεφάλαια, αναλαμβάνει ρίσκο και δημιουργεί οικονομική δραστηριότητα. Δεν μπορεί ο ένας να υποκαταστήσει τον άλλον.

Η σχέση τους, όμως, είναι καθοριστική.
Στα Καμένα Βούρλα, όπου η οικονομική ζωή στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στην τουριστική δραστηριότητα, ιδιαίτερη σημασία έχει η μικρή ιδιωτική επένδυση. Η ανακαίνιση ενός καταλύματος, η αναβάθμιση ενός καταστήματος, μια νέα υπηρεσία, ένας επαγγελματίας που αποφασίζει να επενδύσει στον τόπο του, μπορεί να φαίνονται μεμονωμένες κινήσεις. Αθροιστικά όμως διαμορφώνουν την εικόνα και την ανταγωνιστικότητα μιας περιοχής.

Ο ιδιώτης, φυσικά, δεν περιμένει από κανέναν να του εξασφαλίσει το επιχειρηματικό αποτέλεσμα. Αναλαμβάνει το δικό του ρίσκο. Χρειάζεται όμως ένα περιβάλλον που να μην ακυρώνει αυτή την προσπάθεια: λειτουργικές υποδομές, σαφείς κανόνες, αξιοπρεπή δημόσιο χώρο και μια στοιχειώδη αίσθηση προοπτικής.

Αυτό είναι και το ουσιαστικό σημείο της ελεύθερης αγοράς σε μια μικρή τουριστική πόλη. Η δημόσια διοίκηση δεν δημιουργεί η ίδια την επιχειρηματικότητα· μπορεί όμως να δημιουργήσει τις συνθήκες μέσα στις οποίες αυτή θα αναπτυχθεί.

Και τα Καμένα Βούρλα έχουν ένα πλεονέκτημα που δεν χρειάστηκε να δημιουργήσουμε: θάλασσα, ιαματικές πηγές, βουνό, τοπίο, γεωγραφική θέση . Η φύση έκανε τη δική της δουλειά.

Το ερώτημα είναι αν το ανθρώπινο και θεσμικό κεφάλαιο μπορεί να σταθεί στο ύψος αυτού του πλεονεκτήματος.

Εδώ ακριβώς βρίσκεται και η δυσκολία. Οι λύσεις δεν είναι μόνο αποτέλεσμα επιθυμίας, αλλά κυρίως εφικτότητας. Δεν αρκεί να λέμε τι θα θέλαμε να γίνει. Χρειάζεται να γνωρίζουμε τι μπορεί να γίνει, με ποια μέσα, σε ποιο χρόνο και με ποια προτεραιότητα.

Αυτή είναι η πραγματική δοκιμασία των εκλεγμένων: να μετατρέψουν τη διάχυτη δυσαρέσκεια σε ιεράρχηση και την κριτική σε εφαρμόσιμη πρόταση.

Η δημοκρατική εκλογή δίνει την εντολή. Η πράξη αποδεικνύει την επάρκεια.

Και από την άλλη πλευρά, η κοινωνία χρειάζεται να ξεφύγει από την αντίληψη ότι όλα είναι αποκλειστικά υπόθεση της διοίκησης. Ο πολίτης, ο επαγγελματίας, ο ιδιοκτήτης, ο επενδυτής έχουν επίσης ρόλο στη διαμόρφωση του τόπου.

Ίσως λοιπόν το ζητούμενο σήμερα στα Καμένα Βούρλα να μην είναι να συμφωνήσουμε όλοι σε όλα. Αυτό μάλλον δεν είναι δυνατό.

Να συμφωνήσουμε, όμως, τουλάχιστον σε κάτι βασικό:
ότι ο δημόσιος χώρος, η επιχειρηματικότητα και η κοινωνία δεν είναι τρεις ξεχωριστοί κόσμοι. Είναι οι τρεις πλευρές της ίδιας τοπικής πραγματικότητας.

Και εκεί ίσως βρίσκεται ο τρόπος να αντιμετωπιστεί και η σημερινή κόπωση.

Κρίτων